काठमाडौं । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल वरिपरि वर्षौंदेखि सक्रिय रहेको ‘बिचौलिया नेटवर्क’माथि प्रहरीले ठूलो कारबाही गरेको छ। गुण्डागर्दी, ठगी र यात्रुहरूलाई दुःख–हैरानी दिने गतिविधिमा संलग्न १८ जनालाई एकैपटक नियन्त्रणमा लिएपछि विमानस्थल क्षेत्र वरिपरि लामो समयदेखि चल्दै आएको अव्यवस्थित गतिविधि सार्वजनिक भएको छ।
बिज्ञापन
प्रहरीले गुण्डागर्दी नियन्त्रणका लागि सञ्चालन गरेको विशेष अपरेसनअन्तर्गत शनिबार बिहानै विमानस्थल आसपासका विभिन्न स्थानबाट उनीहरूलाई पक्राउ गरेको हो। नेपाल प्रहरीका अनुसार पक्राउ परेकामध्ये अधिकांश होटल तथा रेस्टुरेन्टसँग आवद्ध ‘बिचौलिया’ हुन्, जसले विदेश तथा बाहिरबाट आउने यात्रुहरूलाई लक्षित गरेर लामो समयदेखि ठगीको जाल फैलाइरहेका थिए।
बिज्ञापन
प्रारम्भिक अनुसन्धानले देखाएअनुसार विमानस्थलमा ओर्लिनेबित्तिकै यात्रुहरूलाई घेर्ने, जबरजस्ती तान्ने र विभिन्न प्रलोभन देखाएर आफूले ‘सेटिङ’ गरेका होटल वा लजमा पुर्याउने उनीहरूको मुख्य रणनीति थियो। सस्तो मूल्य, राम्रो सुविधा र सुरक्षित बसोबासको आश्वासन दिएर यात्रुहरूलाई फसाउने र त्यसपछि ती होटलहरूबाट कमिसन लिने तथा यात्रुहरूमाथि बढी शुल्क असुल्ने काम भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ। कतिपय अवस्थामा असहमति जनाउने यात्रुहरूमाथि दुर्व्यवहार र धम्कीसमेत दिने गरिएको तथ्य पनि अनुसन्धानबाट खुलेको छ।
प्रहरीका अनुसार पक्राउ परेकाहरूबीच आपसी प्रतिस्पर्धा र विवादका कारण कुटपिट, झगडा तथा अभद्र व्यवहारका घटना पनि पटक–पटक हुने गरेका थिए। विमानस्थल जस्तो संवेदनशील क्षेत्रमा यस्तो गतिविधि बढ्दै जाँदा विदेशी तथा स्वदेशी यात्रुहरूमा असुरक्षा र नकारात्मक सन्देश फैलिने जोखिम बढेको थियो। स्थानीय व्यवसायीहरूले पनि यी बिचौलियाहरूका कारण व्यवसायिक वातावरण बिग्रिएको गुनासो गर्दै आएका थिए। कतिपयले ‘कमिसन नदिए व्यवसाय चल्न नदिने’ भन्दै धम्की दिने गरेको आरोपसमेत लगाएका छन्।
बिज्ञापन
प्रहरी वृत्त गौशालाबाट खटिएको टोलीले गोप्य सूचनाका आधारमा केही समयदेखि विमानस्थल क्षेत्रको निगरानी बढाएको थियो। विमानस्थल प्रवेशद्वार, पार्किङ क्षेत्र तथा आसपासका होटलहरूमा निगरानी गर्दै एकैपटक अपरेसन सञ्चालन गरी उनीहरूलाई नियन्त्रणमा लिइएको प्रहरीले जनाएको छ। पक्राउ परेकाहरू विभिन्न जिल्लाबाट आएर काठमाडौंमा बसोबास गर्दै आएका व्यक्तिहरू रहेको र उनीहरूबीच आपसी समन्वय, निश्चित कार्यक्षेत्र तथा यात्रु तान्ने प्रतिस्पर्धासमेत देखिएको प्रहरीले बताएको छ। यसले उक्त गतिविधि संगठित रूपमा सञ्चालन भइरहेको संकेत गरेको छ।
प्रहरीले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार पक्राउ पर्नेहरूमा सूर्य माझी, एकेश तामाङ, प्रेमकुमार मगर, राजकुमार राई, मगलमान घलान, खगेन्द्र लिम्बू, आशिष खतिवडा, बिश्व मोक्तान, वीरेन्द्र झा, लडा मिया, पर्सुराम राई, सन्तु तामाङ, रघुवीर साह, राजीव कुमार रावत, सरोज कुमार महतो, अजय लामा, केशब लिम्बू, रामप्रसाद जोसी र बिमलराज जोशी रहेका छन्। अनुसन्धानका क्रममा थप व्यक्तिहरू पनि पक्राउ पर्ने सम्भावना रहेको प्रहरीले संकेत दिएको छ।
विमानस्थल क्षेत्रमा बिचौलियाको समस्या नयाँ भने होइन। लामो समयदेखि यस्ता गतिविधि हुने गुनासो आइरहे पनि यसपटक प्रहरीले योजनाबद्ध रूपमा अपरेसन चलाएर ठूलो समूहलाई नियन्त्रणमा लिनु महत्वपूर्ण मानिएको छ। तर, विशेषज्ञहरूका अनुसार यस्ता गतिविधि पूर्ण रूपमा रोक्न केवल पक्राउ मात्र पर्याप्त हुँदैन। निरन्तर निगरानी, कडा कानुनी कारबाही र होटल व्यवसायको व्यवस्थापनमा पारदर्शिता आवश्यक हुन्छ।
नेपाल भ्रमणमा आउने विदेशी पर्यटकका लागि विमानस्थल नै पहिलो ‘इम्प्रेसन’ हुने ठाउँ हो। त्यही स्थानमा ठगी, दुर्व्यवहार र आतंकको वातावरण देखिएमा देशको पर्यटन छविमा गम्भीर असर पर्न सक्छ। पर्यटन व्यवसायीहरूका अनुसार यदि यात्रुहरूले विमानस्थलमै असुरक्षित महसुस गरे भने त्यसले नेपालबारे नकारात्मक सन्देश बाहिर जाने जोखिम बढाउँछ।
प्रहरीले पक्राउ परेकाहरूलाई अभद्र व्यवहार, ठगी तथा संगठित अपराधसम्बन्धी कसुरमा अनुसन्धान अघि बढाएको जनाएको छ। आवश्यक प्रमाण संकलन गरी मुद्दा दर्ता गर्ने तयारी भइरहेको र विमानस्थल क्षेत्रलाई ‘बिचौलिया–मुक्त’ बनाउन निरन्तर निगरानी तथा थप अपरेसन सञ्चालन गरिने पनि प्रहरीले स्पष्ट पारेको छ।
त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल वरिपरि फैलिएको बिचौलिया जालमाथि भएको यो कारबाहीले लामो समयदेखि दबिएको समस्या सतहमा ल्याएको छ। यात्रु ठगी, गुण्डागर्दी र अव्यवस्थित गतिविधि नियन्त्रण गर्न यो कदम महत्वपूर्ण भए पनि यसको दीर्घकालीन समाधानका लागि निरन्तरता, कडाइ र प्रणालीगत सुधार अपरिहार्य देखिन्छ। अब यो कारबाही एकपटकको एक्सनमै सीमित हुन्छ वा विमानस्थल क्षेत्रलाई सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउने दीर्घकालीन प्रयासको सुरुवात बन्नेछ भन्ने प्रश्न भने खुला नै छ।
