निजामती कर्मचारी वृत्तमा कहिलेकाहिँ रमाइला संयोगहरु देखा पर्दछन् । जस्तो :-एकै जिल्लाका ९ जनाले एकै पटक सिडीओ चलाए । यस्तै एउटै जिल्लाको एउटै विद्यालयमा पढेका ६ जना एकै पटक सचिव बनेर मुलुकको कर्मचारी प्रशासन चलाएर केही अघि रेकर्ड बनाए । एकाघरका दाजु र बहिनी एकै पटक सचिव चलाएर अर्काे रेकर्ड राखे । यस्तै एउटै स्कुलमा पढेका, श्रीमान–श्रीमती मात्रै होइन, परिवारै निजामती सेवामा रहेका उदाहरण पनि छन । कुनै परिवारमा सबै दाजुभाइ, कुनैमा सबै दिदीबहिनी लोकसेवामा नाम निकालेर उदाहरणीय बनेका दर्जनौं भेटिन्छन्,८६ हजार निजामतीभित्र ।
बिज्ञापन
यस्तै एउटा उदाहरण हुन,यस्तो कोख (बाबु–आमा) जहाँबाट जन्मिएका ५ सन्तान सरकारी सेवामा । तेह्रथुमको लालीगुराँस नगरपालिका– १ का छत्रपति खनालका सन्तानले हुन यसरी प्रगति गरेका । छत्रपति आफैं सरकारी शिक्षक,उनका पाँचै जना सन्तान ४ निजामतीतिर लागेका छन्,अनि पिताको बीडो थाम्ने (शिक्षण) पेशा अगाल्ने चाहिँ चाहिँ एक छोरी मात्र । छत्रपतिका छोरामात्र होइन बुहारी र ज्वाई पनि सरकारी सेवामै सेवारत छन् । २६ सालदेखि शिक्षण पेशा छत्रपति ‘सीपी सर’ ७० सालसम्म पढाए विद्यार्थीहरु । तिनताक आइएस्सी गरेका विद्यार्थी नै भेटिन्थे कहाँ ? जिल्लामा उनी नाम चलेका आईएस्सी (विज्ञान) शिक्षक । विद्यार्थी,अभिभावक बीच उनको परिचय थियो आइएस्सी सर वा सीपी सर । तिनै सीपीका पाँचै सन्तानले शहरका नाम चलेका कुनै बोर्डिङ्गमा होइन गाउँकै दूरदराजको सामुदायिक विद्यालयमा पढे । तेह्रथुम जिल्लाकै अग्रणी सामुदायिक विद्यालय रत्न मावि सोल्मामा १० सम्म बुबाले नै पढाएको विद्यालयमा पढेका उनी पाँचै सन्तानले । सीपी गुरु यो अस्तित्वबाट बिलाएका एक दशक बितिसकेको छ । बुवाको नामलाई रोशन गर्ने काम गरिरहेका छन् उनका सन्तानले । उनका छोराहरु जेठो वेदनिधि, माइलो पोषण र कान्छो डम्बर,छोरीहरु जेठी सिर्जना र कान्छी सुनिता हुन् । जेठी छोरीबाहेक अरु सबै निजामती सेवामा सेवारत छन् । जेठो छोरा उपसचिव,माइलो अधिकृत छैटौं र कान्छो छोरा अधिकृत तहमा कार्यरत । यस्तै जेठी छोरी सिर्जना भने शिक्षिका,कान्छी छोरी पनि अधिकृत । ज्वाई उद्योग मन्त्रालयका उपसचिव,बुहारी स्टाफ नर्स ।
बिज्ञापन
जेठो छोरा वेदनिधि अहिले रसुवाको जिल्ला प्रशासन कार्यालय नेतृत्व गरिरहेका छन् । यस अघि उनी गृहमन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठको सचिवालयमा थिए । २०५९ सालअघि वेदनिधि शिक्षण पेशामै थिए । संगत गुणाको फल भनेभैंm त्यस समय शिक्षक सबैभन्दा सम्मानित पेशा थिए । पिताको बीँडो थाम्दै २ बर्ष नीजि स्कूल र ४ बर्ष सरकारी शिक्षक बने । शिक्षकको जागिरभन्दा निजामती सेवामा जानुपर्छ भन्ने पनि लाग्यो । २०५९ नयाँ कोर्स बीबीएस शुरु भएको थियो । अक्सर सानो कुरामा असफलता मिल्दा हामी निराश हुन्छौं र प्रयास गर्न छाडिदिन्छौं तर ललाटमा एकै पटक अधिकृत हुन लेखेको रहेछ र त खरिदार र सुब्बाका लोकसेवा परीक्षामा असफल भए तर पहिलो प्रयासमा अधिकृतको परीक्षामा सफलता मिल्यो । अधिकृत पछि पहिलो पोष्टिङ्ग राष्ट्रिय योजना आयोग हुँदै क्षेत्रीय कार्यालय धनकुटा पुगे । ६० सालदेखि उनी गृह मातहत रहेर कार्य गरिरहेका छन् । ०७१ सालमा उपसचिवमा उक्लिएका उनी यस यता एयरपोर्ट,तेह्रथुमको प्रमुख जिल्ला अधिकारी,राष्ट्रिय आपतकालिन केन्द्रको प्रमुख,सोलुखुम्बु जिल्लाको प्रमुख जिल्ला अधिकारी हुँदै सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको सिडिओ चलाए । चार महिना बीरगञ्जका सहायक सिडियो चलाएका खनाल त्यसपछि नारायणकाजी श्रेष्ठ गृहमन्त्री हुँदा उनको सचिवालयबाट रसुवाको प्रमुख जिल्ला अधिकारीको कुर्सीमा छन्,विगत ९ महिनादेखि ।
प्रमुख जिल्ला अधिकारीको रुपमा यो उनको चौथो जिल्ला कमाण्ड गर्दैछन्,संघीयता पछि सिडियोको अधिकार कटौतीमा परेको छ । मुलुक संघीयतामा जानुपूर्व सिडिओको रबाफ बेग्लै थियो । ७२ मुलुक मुलुक संघीयतामा गयो । परिणामत प्रमुख जिल्ला अधिकारीको जिम्मेवारी र भूमिकाहरु साँघुरो हुन पुग्यो ।कुनै समयका शक्तिशालीका साथैं सान र मान बोकेका प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरु अहिले जिल्लामा शान्ति सु- व्यवस्था र सुरक्षा कायम राख्ने र जिल्लाभित्र सरकार, नगरपालिका वा गाउँपालिकाले सञ्चालन गरेको विकास कार्यमा सहयोग गर्ने र नागरिकता र राहदानी बाड्ने जिम्मेवारीमा संकुचित हुन पुगेका छन् । अर्काेतिर मर्यादाक्रममा समेत प्रमुख जिल्ला अधिकारीहरुलाई पुच्छरतिर पु¥याइएसँगै उनीहरुको भूमिका झनै संकुचित हुन पुगेको बताउँछन् । सम्झन्छन्,०७४ सालमा तेह्रथुमको प्रमुख जिल्ला अधिकारी हुँदा एउटै पत्रले ठेक्कापट्टा बदर हुन्थ्यो,अहिले सिडियोलाई कस्ले टेर्ने ?
बिज्ञापन
माइला भाई पोषणले ५५ सालमै आइएस्सी पार लगाउने वित्तिकै बुवाको बीडो समाउन आइपुगे । उनले ६५ सालसम्म विभिन्न दर्जन स्कूलमा पढाए । जसमध्ये तीन बर्ष सरकारी स्कूलको शिक्षक भएका तेह्रथुमको लालीगुराँस नगरपालिकामा रहेको कालिका आधारभूत विद्यालयमा र भोजपुरको प्याउली माध्यमिक विद्यालयमा उनले शिक्षण पेसामा हुँदा धेरै समय बिताए । १० वर्षसम्म शिक्षक सेवा आयोग नखुलेपछि उनले लोकसेवा आयोगमा भिड्ने निधो गरे । पोषण ६६ सालमा निजामती सेवातिर सिफ्ट भए । २ वर्ष खरिदार भएर गाविस सचिव बनेका उनीसँग १० वटा पालिकाको वडा सचिव भएर चलाएको अनुभव बटुले । २०६७ सालमा एकै आर्थिक वर्षमा ८ वटा पालिकाको नगर सभा पनि गराएका थिए । ६८ लेखापालका रुपमा धनकुटा पुगेका उनी समायोजन पछि अहिले अधिकृत छैटौंको रुपमा कोशी प्रदेशको भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्रालय अन्तर्गतको शहरी विकास तथा भवन कार्यालय मोरङमा लेखा अधिकृतमा कार्यरत छन् ।
यस्तै कान्छो भाई डम्बर पनि संघको सडक लेखा अधिकृतको रुपमा कार्यरत छन् । उनी आठ बर्षदेखि सरकारी सेवामा सेवारत छन् । डम्बरको श्रीमती स्टाफ नर्सका रुपमा त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा कार्यरत छिन् । यस्तै कान्छी बहिनी सुनिता अर्थ मन्त्रालय मातहत कार्यरत छिन् । सुनिता अहिले धुलिखेलको आन्तरिक राजश्व कार्यालयमा अधिकृत पदमा सेवारत छिन् । कान्छी सुनिताले भने एमबीबीएस पढ्दापढ्दै निजामतीमा नाम निकालेकी हुन् । यस्तै सुनिताका श्रीमान् घनश्याम सुवेदी उद्योग मन्त्रालयमा उपसचिवका रुपमा कार्यरत छन् । सुवेदी इन्जिनियरिङ पृष्टभूमिबाट निजामती सेवामा पाइला राखेका हुन ।
उसो त यसरी सपरिवारै निजामती वा सरकारी सेवामा भएको यो एक्लो परिवार होइन निजामतीमा खोज्ने हो भने यस्ता दर्जनौं परिवार भेटिन्छन् ।
