ठूला नदीमाथि सयौँ मिटर लामा पुल निर्माण गर्ने प्राविधिकहरूका लागि ५० मिटर वा २० मिटर लम्बाइको बक्स कल्भर्ट सामान्य संरचना जस्तो लाग्न सक्छ। तर दाङको राजपुर गाउँपालिकास्थित गंगदी खोलामा बनेका यी दुई बक्स कल्भर्टले देखाइदिएको छ– विकासको महत्त्व संरचनाको आकारले होइन, त्यसले नागरिकको जीवनमा ल्याएको परिवर्तनले मापन हुन्छ।
बिज्ञापन
बिज्ञापन
हुलाकी राजमार्गअन्तर्गत गंगदी खोलामा निर्माण गरिएका दुई बक्स कल्भर्टले वर्षौंदेखि वर्षायाममा आवतजावतको समस्या झेल्दै आएका स्थानीयका लागि नयाँ आशा बोकेर आएका छन्। पहिलो कल्भर्ट ५०.४० मिटर लम्बाइको पाँच सेल (९.०० मिटर × ४.२० मिटर क्लियर ओपनिङ) र दोस्रो २०.१० मिटर लम्बाइको दुई सेल (८.७० मिटर × ४.०० मिटर क्लियर ओपनिङ) रहेको छ। यी दुवै संरचनाले करिब १७५ मिटर चौडाइ भएको खोलाको दुई किनारलाई प्रभावकारी रूपमा जोड्न सफल भएका छन्।
बिज्ञापन
विशेष कुरा के छ भने, यी संरचनाको लागत अनुमान योजना कार्यालयले आफ्नै प्राविधिक जनशक्तिबाट तयार गरेको थियो। ठेक्का व्यवस्थापनदेखि निर्माण सम्पन्नसम्मको सम्पूर्ण प्रक्रिया योजनाबद्ध ढंगले अघि बढाइयो। सम्झौता भएको करिब चार महिनामै दुवै कल्भर्ट निर्माण सम्पन्न हुनु सरकारी आयोजनामा समयमै काम सम्पन्न गर्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण बनेको छ।
स्थानीयवासीका लागि यो केवल दुईवटा कल्भर्ट होइन, वर्षौंदेखि भोग्दै आएको सास्तीको अन्त्य हो। वर्षायाममा खोला तर्न नसक्दा विद्यालय, बजार, स्वास्थ्य संस्था र दैनिक कामकाजमा पुग्नुपर्ने कठिनाइ अब धेरै हदसम्म हटेको छ। न्यून लागतमा निर्माण सम्पन्न भए पनि यसले दिएको सुविधा भने निकै ठूलो रहेको स्थानीयहरू बताउँछन्।
निर्माण प्रक्रियामा प्राविधिक नेतृत्व र अनुभवले पनि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो। प्राविधिक सल्लाह तथा सुझावका लागि सिडिइ जीवेन्द्र मिश्रको योगदान उल्लेखनीय रहेको परियोजनामा संलग्न टोलीले जनाएको छ। त्यस्तै डिजाइन तथा ड्रइङ Geo-Infra Research Institute Pvt. Ltd., चाकुपाट, ललितपुरले तयार गरेको थियो भने निर्माण कार्य नारायणम–नेपाल जेभी, नेपालगन्ज (बाँके) र राजवीर निर्माण सेवा प्रा.लि., रोल्पाले निर्धारित समयमै सम्पन्न गरेका हुन्।
यो आयोजना एउटा सानो संरचनाको कथा मात्र होइन। यो प्रतिबद्धता, समन्वय, प्राविधिक दक्षता र समयमै काम सम्पन्न गर्ने इच्छाशक्तिको कथा पनि हो। धेरैजसो सरकारी आयोजनामाथि ढिलासुस्ती र लागत वृद्धि हुने आरोप लागिरहेका बेला गंगदी खोलाका यी दुई कल्भर्टले भने फरक सन्देश दिएका छन्।
कहिलेकाहीँ विकासको सबैभन्दा ठूलो खुसी ठूला र आकर्षक संरचनाले होइन, सामान्य देखिने तर जनजीवनमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने यस्ता साना पूर्वाधारले दिन्छन्। गंगदी खोलाका यी दुई कल्भर्ट त्यही सफलताको प्रतीक बनेका छन्—जहाँ सानो कामले ठूलो खुसी, आत्मविश्वास र प्रेरणा दिएको छ।
